Thứ Năm, 5 tháng 3, 2020

Sinh viên nên dành bao nhiêu tiền để mua điện thoại mới?

Hiện nó bị sọc màn hình, chảy mực ở cạnh màn hình, giắc 3,5mm chập chờn không nghe được bằng tai nghe và bị mờ camera trước. Còn lại nghe gọi và hiệu năng của nó vẫn ổn.

Em muốn mua điện thoại mới, tổng số tiền hiện có của em là hơn 15 triệu đồng, nhưng em không muốn dùng hết số tiền đó chỉ để mua điện thoại, nên em dự kiến chỉ chi từ 4 đến gần 5 triệu đồng để mua thôi. Nhưng em sợ 4-5 triệu đồng vẫn hơi nhiều quá.

Mọi người có kinh nghiệm quản lý tài chính cho em xin ý kiến nên chi bao nhiêu tiền để mua điện thoại mới trong số tiền hiện có? Và mua máy nào là phù hợp nhất? Nhu cầu của em chỉ là chụp ảnh đẹp (có camera góc rộng để chụp công trình) pin khỏe, có giắc 3,5mm, các tác vụ dùng hàng ngày mượt và ổn định là được. Em không chơi game nên không cần máy quá mạnh.

Trần Long

Phụ huynh 'điên đầu' vì dạy con học ở nhà

Suốt vài tuần nay, một trong những việc khiến chị Nguyễn Thanh Hằng, 34 tuổi, ở Văn Lâm, Hưng Yên phải "điên đầu" là nghĩ "chiêu" đối phó với căn bệnh chán học bài của con.

Cũng giống như học sinh của các tỉnh thành trên cả nước, bé Thanh - con gái chị được cho nghỉ học để đề phòng nguy cơ lây nhiễm nCoV. Lo học sinh rơi rụng kiến thức vì kỳ nghỉ sau nghỉ Tết quá dài, giáo viên chủ nhiệm lớp bé Thanh lập một nhóm zalo, gửi bài vở, hướng dẫn bố mẹ dạy con học ở nhà. Cô giáo dặn mỗi ngày phải cho con học ít nhất một tiếng, ôn luyện chủ yếu là môn Toán, môn Văn và tiếng Anh.

"Mấy hôm liền, cứ ăn tối xong là con kêu mệt. Hôm đầu tôi còn lo lắng, nhưng vài hôm sau là biết tỏng chị ta lười. Bắt ngồi học, thì nó lăn ra khóc", chị Hằng kể. Bực mình, chị đưa cho con hai lựa chọn, hoặc vào bàn học, hoặc ra cửa đứng. "Con chọn ra cửa đứng", con bé đáp gọn lỏn khiến bà mẹ "chết lặng".

Chị đành xuống nước, treo thưởng 30 phút chơi điện thoại nếu bé Thanh chịu học bài. Đây là việc làm phá vỡ nguyên tắc "buổi tối không điện thoại" mà chị đặt ra cho con.

Buổi học bắt đầu. Chị lấy ra đề toán, bảo con làm bài. Vừa quay đi vài phút, bà mẹ đã thấy con lén lút lấy điện thoại, mở phần mềm máy tính ra bấm bấm. Sang bài tập làm văn, "cô giáo tại gia" yêu cầu con viết đoạn văn ngắn tả bạn thân, bé Thanh liền đáp "con nghỉ lâu nên quên mất mặt bạn thế nào rồi, làm sao mà tả được".

"Mỗi lần dạy con học, tôi như quả bom chỉ chờ phát nổ", chị Hằng nói.

Được ở nghỉ học thời gian dài, nhiều trẻ tỏ ra lười học, bướng bỉnh. Ảnh: Hải Hiền.

Được ở nghỉ học thời gian dài, nhiều trẻ tỏ ra lười học, bướng bỉnh. Ảnh: Hải Hiền.

Do lo ngại dịch Covid-19 bùng phát, sau đợt nghỉ Tết nguyên đán, hơn 20 triệu học sinh, sinh viên cả nước được cho nghỉ học. Bộ Giáo dục - Đào tạo đề nghị các tỉnh, thành, xem xét cho học sinh đi học trở lại vào 2/3, nếu kiểm soát tốt được dịch bệnh. Tuy nhiên, do tình hình dịch bệnh bùng phát ở Hàn Quốc và một số quốc gia, việc kiểm soát, cách ly người đã đi qua vùng dịch trở về Việt Nam khó khăn hơn nên đến chiều 29/2, 63 tỉnh, thành cho trẻ mầm non, tiểu học và THCS nghỉ thêm 1-2 tuần; học sinh THPT nghỉ hết 1/3, hoặc 8/3, riêng TP HCM nghỉ tới 15/3.

Tin chắc con sẽ chưa thể đến trường, nên cách đây hai tuần chị Trần Hồng Hạnh, 37 tuổi, ở Lạc Trung, quận Hai Bà Trưng đã phải cầu cứu mẹ đẻ đang ở quê. Đang nuôi con gái 15 tháng tuổi, lại phải quản lý cậu con trai lớp 5, chị Hạnh gần như kiệt sức.

Bé Quân, con trai chị Hạnh xung phong học buổi chiều, khi bố vắng nhà và mẹ bận cho em đi ngủ. Thấy con tự giác ôm sách vở vào phòng riêng học bài, chị khá yên tâm. Nhưng chỉ vài ngày sau, khi đang ru con gái ngủ, chị nghe thấy tiếng om sòm phát ra từ phòng con lớn. Chị đẩy cửa vào thì thấy bé Quân đang đeo tai nghe, ôm máy tính chơi điện tử, tay bấm, miệng hò hét.

Không chỉ việc học, con trai chị Hạnh cũng bướng bỉnh và nghĩ đủ các chiêu trò để không phải nghe lời mẹ. Ngại tắm, bé sẽ lấy lý do không ra ngoài nên không cần tắm. Nhưng khi bố mẹ bảo ra ngoài chơi cho thoáng, Quân sẽ nói "cô dặn con không nên ra ngoài vì dễ bị lây dịch bệnh".

Tình cảnh tương tự cũng diễn ra tại gia đình chị Nguyễn Thị Kim Thương, 37 tuổi, ở Minh Khai, Hà Nội. Có hai con trai, một lớp 5, một lớp 7, ngày nào chị cũng phải la lối mới kéo được con vào bàn. Ngay khi cô giáo giao bài tập về nhà, chị đều in ra cho các con làm, nhưng hai bé không tập trung.

Một hôm, đến ngày nộp bài cho cô, con trai lớn của chị mới cuống quýt làm, thì nhầm đề. Bị mẹ mắng, thằng bé ngồi khóc, cậu thứ hai xoa dịu tình hình, bảo mẹ xuống ăn cơm, hai anh em sẽ tự học. Bực mình, chị quát "không ăn uống gì cả", làm cậu bé òa khóc theo vì "sợ mẹ đói tụt huyết áp". "Thằng anh thấy em nói thế cũng quay ra xin lỗi mẹ, rồi ngồi vào bàn. Vừa bực lại vừa thương", chị Kim Thương kể.

Thế nhưng, những ngày sau, chưa đến hạn nộp bài cho cô, hai đứa trẻ lại "ngựa quen đường cũ".

Dù vật lộn với con, nhưng đa phần phụ huynh ủng hộ cho trẻ nghỉ học phòng dịch, vì cho rằng con còn nhỏ, ý thức tự giữ gìn vệ sinh cá nhân còn kém. Ảnh: Hoàng Nam.

Dù vật lộn với con, nhưng đa phần phụ huynh ủng hộ cho trẻ nghỉ học phòng dịch, vì cho rằng con còn nhỏ, ý thức tự giữ gìn vệ sinh cá nhân còn kém. Ảnh: Hoàng Nam.

Mặc dù phải vật lộn dạy con học tại nhà nhưng các phụ huynh đều không yên tâm để trẻ trở lại trường thời điểm này. Trong thăm dò "Có nên cho học sinh mầm non, tiểu học, THCS nghỉ thêm 2 tuần" trên VnExpress hôm 28/2, 48.330 phiếu (chiếm 85%) chọn "có", trong tổng số 56.771 phiếu bình chọn.

Một tuần nay, ngày nào chị Nguyễn Thanh Hằng cũng gọi điện cho giáo viên chủ nhiệm, nhờ nói chuyện với con. Thay vì chỉ gửi đề bài, cô giáo sẽ giao hẹn thời gian nộp bài và chấm điểm cho các con trong lớp. Nhờ vậy, ý thức tự giác của bé Thanh bắt đầu tốt lên.

Về phần chị Trần Hồng Hạnh, có mẹ đẻ lên phụ giúp, chị dành nhiều thời gian sát sao với con trai lớn hơn. Để hạn chế con chơi điện tử, chị đổi lại mật khẩu điện thoại, máy tính, mang theo điều khiển ti vi khi vào phòng ngủ. Những lúc muốn phát khùng, vợ chồng chị lại "đổi ca" dạy bé Quân học bài.

"Trẻ tiểu học ý thức vệ sinh kém lắm. Ở nhà mẹ bảo tắm còn lười, thì biết gì mà phòng dịch. Ở nhà vẫn tốt hơn", chị Hạnh nói.

Chị Kim Thương cũng vào nhóm chat của phụ huynh và giáo viên ở lớp các con để xin lời khuyên. Sau gần một tháng dạy con học, chị tự nhận thần kinh đã vững hơn để sẵn sàng cho những ngày nghỉ sắp tới.

Tiến sĩ Vũ Thu Hương, giảng viên Khoa giáo dục tiểu học (ĐH Sư phạm Hà Nội) cho biết, gần đây, trên các diễn đàn mạng xã hội về trẻ em mà chị tham gia, phụ huynh đang "than vãn ỏm tỏi" vì con lười học.

Tiến sĩ Hương cho rằng, ngành giáo dục cần xây dựng các kịch bản khác nhau về tình hình dịch bệnh và giải pháp ứng phó với các kịch bản đó, để giáo viên, nhân viên ngành giáo dục, phụ huynh và học sinh, chỉ cần theo dõi diễn biến dịch bệnh, có thể biết mình cần làm gì. "Một khi đã có kịch bản, phụ huynh và giáo viên không còn phải thấp thỏm, thụ động đợi quyết định của Bộ Giáo dục nữa", chị Hương nói.

Khi chưa có giải pháp nào cụ thể, theo tiến sĩ Hương, phụ huynh cần kết hợp chặt chẽ với giáo viên, nhà trường. Trẻ có thể không nghe lời bố mẹ, nhưng khi thầy cô nhắc nhở, các bé sẽ nghe lời.

Ngoài ra, bố mẹ cần tự trang bị cho mình kỹ năng cần thiết để hướng dẫn con học bài, cách phòng tránh dịch bệnh và các kỹ năng làm việc nhà. Phụ huynh cũng nên dành thời gian đưa con ra ngoài rèn luyện sức khỏe, giúp con thoải mái tinh thần hơn, thay vì chỉ để bé trong nhà. "Cần xây dựng thời gian biểu cụ thể và đưa ra luật lệ, thưởng phạt rõ ràng để con tuân thủ", tiến sĩ Hương nói.

Phạm Nga

Đứt dây chằng chéo trước - ác mộng của giới cầu thủ

Sáu năm qua, AS Roma đối mặt 19 ca rách dây chằng chéo trước đầu gối (anterior cruciate ligament - ACL). Chấn thương đó xuất hiện ở cầu thủ từ già đến trẻ, từ lúc tập luyện đến thi đấu, và trên cỏ nhân tạo lẫn cỏ tự nhiên. CLB ở thủ đô Italy làm tất cả để cải thiện tình hình. Họ thay đội ngũ y tế, ban huấn luyện và sân tập. Nhưng mùa này, Roma vẫn đón thêm ba ca chấn thương ACL, từ Devid Bouah, Davide Zappacosta và tài năng trẻ Nicolo Zaniolo.

Để hiểu chấn thương ACL, cần biết cấu tạo đầu gối. Đầu gối là một khớp nối xương đùi, xương chày và xương mác bằng các dây chằng. Khớp gối là khớp lớn nhất cơ thể, chịu toàn bộ tải trọng của người. Nó cũng linh hoạt bậc nhất khi có thể xoay theo nhiều hướng, nhưng cũng phức tạp nhất. Dây chằng chỉ bị tổn hại nhỏ, cũng ảnh hưởng lớn tới hoạt động của khớp gối.

Cấu tạo khớp gối. Ảnh: Bs. Nguyễn Quang Trọng.

Cấu tạo khớp gối. Ảnh: Bs. Nguyễn Quang Trọng .

Có bốn loại dây chằng. Dây chằng chéo trước và sau nằm trong khớp gối, nối xương đùi và xương chày. Dây chằng bên mác nối xương đùi với xương mác, còn dây chằng bên chày nối xương đùi với xương chày. Bốn dây chằng này giúp khớp gối linh hoạt.

Trong hai dây chằng chéo, dây chéo sau khỏe hơn dây chéo trước. Hai dây này giúp xương chày không bị di chuyển trước sau, theo phương ngang. Dây chéo sau dễ bị đứt khi xương chày bị đẩy ra sau so với xương đùi. Còn dây chéo trước dễ bị đứt khi xương chày bị trật ra trước so với xương đùi, hoặc xương đùi bị trật ra sau so với xương chày.

Có ba mức tổn thương dây chằng , đó là giãn (mức 1), đứt một phần (mức 2) và đứt hoàn toàn (mức 3). Khi trụ, xương chày cố định, tác động vào phía trước đầu gối có thể khiến dây chéo trước bị căng ra quá mức và đứt. Chấn thương của trung vệ Đỗ Duy Mạnh trong trận Siêu Cup quốc gia hôm 1/3 là ví dụ.

Duy Mạnh , đồng thời tổn thương sụn chêm. Sụn chêm hoạt động như miếng đệm giữa hai đầu xương, để chúng tránh cọ xát vào nhau. Tổn thương sụn chêm sẽ khiến cầu thủ bị đau khi di chuyển. Tình huống dẫn tới chấn thương của Duy Mạnh khá giống trung vệ Juventus Merih Demiral, trong trận gặp Roma ngày 12/1/2020.

Duy Mạnh bị chấn thương khi vừa tiếp đất, bị Amido Balde thúc mạnh vào đùi, dẫn tới trật khớp gối, đứt dây chằng, tổn thương sụn chêm.

Duy Mạnh bị chấn thương khi vừa tiếp đất, bị Amido Balde thúc mạnh vào đùi, dẫn tới trật khớp gối, đứt dây chằng, tổn thương sụn chêm.

Demiral (số 28) tiếp đất chân trái, va chạm với cầu thủ Roma, dẫn tới trật khớp gối, đứt dây chằng.

Demiral (số 28) tiếp đất chân trái, va chạm với cầu thủ Roma, dẫn tới trật khớp gối, đứt dây chằng.

Giới nghiên cứu khoa học vẫn bất đồng khi thống kê nguyên nhân dẫn tới chấn thương ACL. Nghiên cứu của nhóm tác giả Na Uy trên tạp chí Y tế - Thể thao Mỹ năm 1997 chỉ ra rằng 70% ca chấn thương ACL trong bóng đá phong trào đến từ thi đấu, và 46% đến từ tranh chấp tay đôi. Nghiên cứu của nhóm tác giả Na Uy khác trên tạp chí Y tế - Thể thao Anh năm 2015 lại cho thấy 85% chấn thương ACL trong bóng đá chuyên nghiệp nam đến từ tình huống không phải tranh chấp, hoặc tranh chấp không trực tiếp.

Hai thống kê này không đồng nhất, phần vì không gian mẫu chưa đủ lớn, phần vì khác biệt giữa bóng đá phong trào và chuyên nghiệp. Nhưng, có một quan điểm mà các nghiên cứu đều đồng tình, đó là chấn thương ACL trong bóng đá chuyên nghiệp ngày càng tăng , khoảng 6% mỗi năm. Lý do có thể là bóng đá hiện đại ngày càng nhanh và quyết liệt hơn.

Demiral không phải trường hợp chấn thương ACL duy nhất trong trận đấu giữa Roma và Juventus hôm 12/1, còn có Zaniolo. Tiền vệ 20 tuổi liên tục cầm bóng đột phá và làm khổ hàng thủ đội khách. Phút 36, anh nhận bóng từ sân nhà, xộc thẳng vào trung lộ trước sự truy cản của Rabiot từ phía sau và De Ligt từ phía trước. Zaniolo đặt trụ chân phải, lách ngang sang trái một cách đột ngột. Rabiot và De Ligt vào bóng phạm lỗi cùng lúc, nhưng trước khi có tác động, Zaniolo đã kêu lên đau đớn. Việc chuyển hướng đột ngột, trong lúc bị vây ráp, khiến đầu gối của anh không chịu nổi. Hậu quả là Zaniolo đứt ACL và nghỉ hết mùa.

Chuyển hướng đột ngột là một trong những tình huống dễ dẫn tới chấn thương ACL. Memphis Depay cũng gặp trường hợp tương tự Zaniolo. Ngoài ra, vẫn còn một số tình huống khác thường gặp. Marco Asensio bị đối thủ tỳ đè lên lưng trong lúc đang trụ, Kurt Zouma và Zlatan Ibrahimovic tiếp đất bằng một chân duỗi thẳng, sau khi nhảy lên tranh chấp. Gerard Deulofeu bị gập đầu gối khi trụ sau khi va chạm với Van Dijk, hay Merih Demiral bị đối thủ va vào đầu gối đúng lúc tiếp đất. Phần lớn tình huống kể trên đều xuất phát từ áp lực mà đối thủ tạo ra, trực tiếp hay gián tiếp.

Chấn thương ACL xuất phát từ trật khớp gối. Ảnh: Bs. Nguyễn Quang Trọng.

Chấn thương ACL xuất phát từ trật khớp gối. Ảnh: Bs. Nguyễn Quang Trọng .

Duy Mạnh là cầu thủ thứ sáu thuộc lứa U23 Việt Nam năm 2018 gặp chấn thương dây chằng nghiêm trọng , sau Phạm Xuân Mạnh, Vũ Văn Thanh, Phan Văn Đức, Trần Đình Trọng và Lương Xuân Trường. Xuân Mạnh bị rách dây chằng cổ chân, còn năm cầu thủ kia dính ACL. Văn Đức và Xuân Trường chấn thương trong lúc đá tập nội bộ, những cầu thủ còn lại gặp vấn đề khi thi đấu.

Đình Trọng bị đứt ACL ngày 31/5/2019, trong chuyến làm khách của Hà Nội tại HAGL. Trong lúc tỳ đè với tiền đạo Chevaughn Walsh ở phút 37, anh thất thế. Anh chới với vài nhịp, rồi giẫm chân sai tư thế, dẫn tới trật khớp gối, đứt dây chằng. Tình huống này khá giống chấn thương của Deulofeu khi va chạm với Van Dijk hôm 29/2.

Chấn thương ACL là ác mộng với các cầu thủ, vì nó có thể xuất hiện bất cứ lúc nào, nếu thiếu may mắn. Càng tệ hơn khi các nghiên cứu vẫn chưa thống nhất phương pháp rèn luyện phòng ngừa chấn thương này. Các bài tập thể lực giúp cơ thể quen với các vận động trong lúc khi đấu, có thể hạn chế rủi ro chấn thương. Nhưng, cũng có thể dây chằng trước khỏe hay yếu tùy vào cơ địa mỗi người.

Nỗi sợ lớn hơn cả với chấn thương ACL là quá trình hồi phục và trở lại thi đấu. Cầu thủ bị ACL cần được phẫu thuật tái tạo dây chằng mới, từ dây chằng cũ. Dây chằng mới được đưa vào vị trí cũ, nối hai khớp xương. Để khớp gối quen dần với dây chằng mới, các cầu thủ thường mất sáu đến chín tháng hồi phục. Thời gian hồi phục là bài toán hóc búa, khi các cầu thủ đều muốn trở lại thi đấu sớm nhất có thể. Nhưng, nếu trở lại sớm, họ dễ tái phát chấn thương hơn.

Một nghiên cứu trên tạp chí Hà Lan Elsevier chỉ ra tỷ lệ 15,3% người chơi thể thao trở lại thi đấu trong vòng bảy tháng từ chấn thương ACL, sẽ tái phát. Người chơi bóng đá có nguy cơ tái phát cao nhất, lên tới 20,8%. Nghiên cứu từ Nagelli và Hewett năm 2017 cho thấy gần một phần ba VĐV dính ACL, nếu trở lại thi đấu có nguy cơ bị chấn thương ACL thứ hai trong vòng hai năm đầu. Một nghiên cứu khác trên Sport Sciences for Health tháng 12/2006 cho thấy cầu thủ Serie A hồi phục trong trung bình 203 ngày kể từ sau phẫu thuật ACL, có 52,6 phần trăm khả năng thương tổn đầu gối.

Một lần nữa, các thống kê không thống nhất. Nhưng, điểm chung là cầu thủ trở lại thi đấu sớm hơn, có nguy cơ chấn thương cao hơn. Tháng 9/2015, Nabil Fekir đứt hoàn toàn ACL khi thi đấu cho đội tuyển Pháp. Anh trở lại thi đấu sau đúng bảy tháng, nhanh hơn ba tháng so với dự kiến. Bác sĩ Rajpal Brar đến từ 3CB Performance cho rằng có 25% nguy cơ Fekir tái phát, và 20,5% đầu gối còn lại bị tổn thương do phải chịu nhiều tải trọng hơn.

Chỉ bốn tháng sau khi trở lại thi đấu, Fekir bị tái phát và vắng mặt thêm một tháng. Đầu năm 2018, Fekir một lần nữa tái phát và tiếp tục vắng mặt trong một tháng. Chấn thương còn hai lần gieo rắc lên Fekir, nhưng ở mức độ nhẹ.

Duy Mạnh sẽ mất sáu đến chín tháng hồi phục. Ảnh: Đức Đồng.

Duy Mạnh sẽ mất sáu đến chín tháng hồi phục. Ảnh: Đức Đồng .

Cầu thủ sau khi chấn thương ACL cũng nguy cơ tổn thương phần dưới thân cao hơn bình thường. Kể từ sau chấn thương ACL năm 2014, tiền vệ Hà Lan - Kevin Strootman - dính thêm năm ca chấn thương phần dưới thân. Anh phải nghỉ thi đấu tổng cộng gần một năm với những vấn đề này. Strootman hay Fekir đều vẫn thi đấu ở cấp độ cao nhất. Thống kê của tạp chí Y tế - Thể thao Anh chỉ ra rằng 65% cầu thủ chuyên nghiệp vẫn thi đấu ở cùng cấp độ so với trước khi chấn thương ACL.

Trong năm cầu thủ Việt Nam kể trên, mới có Văn Thanh trở lại thi đấu. Cầu thủ HAGL dính chấn thương ACL ở trận gặp TP HCM ngày 16/9/2018. Đến ngày 3/10/2018, bác sĩ mới phát hiện Văn Thanh bị đứt dây chằng, nhưng không đứt hoàn toàn. Anh trở lại thi đấu ngày 28/4/2019 và đến nay chưa gặp thêm chấn thương nào nghiêm trọng.

Chấn thương ACL được biết đến nhiều nhất trong bóng đá Việt Nam có lẽ thuộc về Nguyễn Tuấn Anh. Tuấn Anh mới 25 tuổi, nhưng đã dính hơn 10 ca chấn thương. Anh đứt dây chằng lần đầu năm 17 tuổi, đi kèm tổn thương sụn chêm. Đến nay, tiền vệ Thái Bình chủ yếu gặp vấn đề phần thân dưới. Tuấn Anh có lẽ thuộc nhóm 20% đến 25% cầu thủ có nguy cơ tái phát hoặc tổn thương thân dưới sau phẫu thuật ACL. Nguyên nhân chưa được làm rõ.

Trường hợp như Tuấn Anh không hiếm. Thomas Vermaelen, Rafinha Alcantara hay Marco Reus đều vật lộn với chấn thương sau phẫu thuật ACL. Đó là cơn ác mộng mà cầu thủ không bao giờ biết liệu họ có gặp phải.

Xuân Bình tổng hợp

Niềm tin lung lay ở Iran giữa Covid-19

Gần 30 quan chức chính phủ Iran và nghị sĩ nhiễm nCoV, một đã qua đời. Bộ Y tế Iran đề xuất điều 300.000 dân quân đến từng nhà khử trùng. Công tố viên hàng đầu cảnh báo bất kỳ ai đầu cơ tích trữ khẩu trang và các vật tư y tế công cộng khác có nguy cơ bị tử hình.

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cho biết các bệnh viện của họ giờ sẽ chuyên dùng để tiếp nhận bệnh nhân nCoV và sẵn sàng thiết lập bệnh viện dã chiến với hơn 8.000 giường. Nhưng các chuyên gia y tế lo ngại phản ứng này đã quá muộn.

Nhân viên y tế điều trị cho bệnh nhân nCoV ở Tehran ngày 1/3. Ảnh: AFP.

Nhân viên y tế điều trị cho bệnh nhân nCoV ở Tehran ngày 1/3. Ảnh: AFP .

Các trường hợp nhiễm virus đầu tiên được ghi nhận tại thành phố thiêng Qom, nơi sinh sống của 1,2 triệu người vào ngày 19/2, nhưng hơn hai tuần sau, Iran vẫn không phong tỏa thành phố. Thay vì tránh đến Qom, nhiều người tiếp tục tới đây, trong đền thờ với niềm tin rằng địa điểm linh thiêng sẽ chữa khỏi bệnh thay vì làm lây lan virus.

"Một số người sùng đạo ở những vùng khác cho rằng đây là thời điểm cần thể hiện lòng trung thành với Hồi giáo và Qom bằng cách đến đây trong giai đoạn khó khăn", cựu phó tổng thống Iran Mohammad-Ali Abtahi nói.

Phản ứng chậm trễ và số ca nhiễm tăng đột biến trong tuần qua làm dấy lên nghi ngờ rằng các quan chức Iran có thể đã che giấu dịch và mức độ nghiêm trọng của nó trong gần như cả tháng vừa qua.

Tình hình dịch ở Iran bất thường so với các nơi khác. Dựa trên số liệu chính thức, tỷ lệ tử vong ở Iran cao nhất thế giới, gây nghi ngờ rằng số ca nhiễm thực tế có thể cao hơn thống kê. Theo số liệu chính thức, Iran ghi nhận hơn 2.300 người nhiễm, gần 80 người tử vong. Trong khi đó, một số chuyên gia cho rằng dựa vào số người tử vong và xu hướng dịch tại các nơi khác, có thể suy đoán số người nhiễm nCoV thực tế ở Iran vào khoảng 4.000.

Isaac Bogoch, chuyên gia tại Đại học Toronto, cùng các nhà nghiên cứu khác tuần trước đưa ra ước tính cao hơn nhiều. Họ suy đoán số ca nhiễm ở Iran vào khoảng 23.000 người và dịch đã kéo dài ít nhất một tháng.

Iran hôm qua thông báo không có triệu chứng nhiễm nCoV với hy vọng giảm thiểu lây lan ở các trại giam đông đúc. Nhưng không rõ bao nhiêu tù nhân đã được xét nghiệm, do tình trạng thiếu bộ dụng cụ xét nghiệm nghiêm trọng ở nước này. Vì sự thiếu hụt đó, không ai có thể đoán được nCoV đã lan rộng đến mức nào.

Người dân bình thường cũng không tin vào số liệu của chính phủ. "Dịch đã lan khắp nước. Làm sao mà có thể tin nó mới bùng phát được hơn 10 ngày? Rõ ràng là họ che giấu sự thật để phục vụ cho kế hoạch của riêng họ. Họ lại một lần nữa nói dối chúng tôi", Fariba, 34 tuổi, giáo viên trung học ở thành phố Tabriz, nói.

NYTimes đưa tin một số nhân viên an ninh tại bệnh viện cấm y bác sĩ tiết lộ thông tin về tình trạng thiếu hụt vật tư, số bệnh nhân hoặc ca tử vong liên quan đến nCoV.

Một y tá ở một thành phố tây bắc Iran cho biết cơ quan an ninh cảnh báo họ rằng việc chia sẻ thông tin về bệnh nhân nCoV "tạo ra mối đe dọa đối với an ninh quốc gia", "khiến quần chúng hoang mang" và sẽ bị trừng phạt nghiêm khắc. Một nhà nghiên cứu bệnh học giấu tên ở Tehran cho biết các nhân viên phòng xét nghiệm nCoV bị đe dọa thẩm vấn và bắt bớ nếu họ cung cấp thông tin cho truyền thông.

"Thật đáng hổ thẹn", nhà nghiên cứu bệnh học nói trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại. "Khi biến Covid-19 thành vấn đề an ninh quốc gia, họ đang gây thêm áp lực và căng thẳng cho các y bác sĩ, tạo ra môi trường hỗn loạn và sợ hãi".

"Các quan chức không chịu thừa nhận rằng nCoV đã xuất hiện tại Iran trong suốt một tháng và sau đó đánh giá thấp tác động của dịch bằng cách nói với mọi người rằng nó chỉ giống bệnh cúm", một bác sĩ giấu tên ở tỉnh Khuzestan nói. "Các quan chức không muốn làm rõ tình hình vì lo sợ sẽ khiến người dân hoảng loạn, nhưng càng làm thế thì nCoV sẽ càng lan rộng và đất nước sẽ càng tê liệt", bác sĩ nói.

Ở tỉnh Golestan, nơi chính quyền Iran cho biết số ca nhiễm là khoảng 20, quan chức y tế địa phương hàng đầu Abdulreza Fazel đã bày tỏ sự thất vọng trong một cuộc họp báo cuối tuần trước. "Chúng tôi đã hét lên với Bộ Y tế rằng chúng tôi phát hiện 594 bệnh nhân nhiễm nCoV, nhưng bộ nói rằng vì chưa có kết quả xét nghiệm dương tính nên chúng tôi chưa được cấp trang thiết bị cần thiết. Họ cứ nói 'chờ đi, chờ đi', rồi đột nhiên thông báo địa phương chúng tôi là tâm dịch".

"Chẳng cần họ thông báo, chúng tôi đã biết ngay từ đầu chúng tôi là tâm dịch rồi", Fazel nói.

Ít nhất hai nghị sĩ đã công khai cáo buộc chính quyền che giấu các trường hợp tử vong vì nCoV bằng cách điền nguyên nhân khác trên giấy chứng tử. "Các bác sĩ tại bệnh viện Kamkar và Foghani viết nguyên nhân tử vong là do suy hô hấp", Ahmad Amirabadi Farahani, nghị sĩ từ Qom, viết trên Twitter cuối tuần trước. "Nhưng họ biết rất rõ rằng bệnh nhân chết trong khu cách ly nCoV".

Một số người cáo buộc giới lãnh đạo che đậy thông tin về Covid-19 để đảm bảo tỷ lệ cử tri đi bầu cử quốc hội hôm 21/2. Một số quan chức nói rằng chính quyền Iran hạ thấp mức nghiêm trọng của dịch vì lo ngại nó sẽ bị coi là thất bại mà đối thủ có thể khai thác. Phát ngôn viên chính phủ Iran Ali Rabeie tuần trước bác bỏ cáo buộc này, nói rằng dịch bệnh không nên bị chính trị hóa.

Phát ngôn viên Bộ Y tế Iran Kianoush Jahanpour cũng bác bỏ cáo buộc, nói rằng sự khác biệt giữa ước tính của địa phương và con số chính thức là do độ trễ trong thời gian kiểm tra để xác nhận. Jahanpour cho biết bộ này kiểm chứng kết quả hai lần trước khi đưa chúng vào thống kê chính thức.

Covid-19 tấn công Iran vào thời điểm nước này dễ bị tổn thương, đặc biệt là đối với giới lãnh đạo. Nền kinh tế Iran đã bị bóp nghẹt vì các lệnh trừng phạt của Mỹ. Quân đội bị tổn hại sau khi tướng Qassem Soleimani, tư lệnh đặc nhiệm Quds thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, bị Mỹ hạ sát. Niềm tin của người Iran vào giới lãnh đạo đã suy giảm sau khi chính quyền xử lý mạnh tay một số cuộc biểu tình kể từ năm ngoái và sự cố bắn nhầm máy bay chở khách Ukraine khiến 176 người thiệt mạng.

"Họ rơi vào hết khủng hoảng này đến khủng hoảng khác và phải cố vá víu khắc phục từng vấn đề", Sanam Vakil, chuyên gia tại viện nghiên cứu Chatham House có trụ sở tại London, nói. "Họ đã đánh giá thấp tác động của Covid-19".

Trong nhiều năm, Iran đã tự hào về năng lực của hệ thống y tế công cộng, Amir A. Afkhami, chuyên gia tại Đại học George Washington, cho biết. Năm 2008, Iran đã ngăn chặn hiệu quả dịch tả từ các nước láng giềng, một phần bằng cách cấm bán rau quả tươi và thức ăn đường phố ở một số khu vực. Tuy nhiên, lần này, giới chức y tế Iran đã quá chủ quan.

Vì phải dựa dẫm vào thương mại với Trung Quốc khi đối mặt với lệnh trừng phạt của Mỹ, Iran đã chậm chạp trong việc hạn chế đi lại với Trung Quốc khi dịch bắt đầu bùng lên ở Vũ Hán tháng 12/2019.

Sau đó, Tehran còn khoe về việc xuất khẩu khẩu trang cho Trung Quốc mà không ngờ rằng vài tuần sau đó là mặt hàng họ rất cần. Động thái đó đã làm cạn kiệt nguồn cung khẩu trang của Iran, trong khi các quốc gia khác đang âm thầm dự trữ, Afkhami nói. "Giờ đây, họ lâm vào tình trạng thiếu khẩu trang và đó là hậu quả họ tự chuốc lấy".

Phương Vũ (Theo FT/NYTimes )

Quiz: 4 câu hỏi “vạch trần” những sự thật về tính cách của bạn, thử kiểm chứng xem nhé!

Để thực hiện bài trắc nghiệm tính cách này, bạn cần: giấy bút (để ghi lại câu trả lời của mình), trí tưởng tượng phong phú của bản thân và tạm thời "tắt" chế độ suy luận logic. Bây giờ, bạn hãy hình dung rằng mình đang đắm mình trong làn nước ấm áp, trong xanh của đại đương và trả lời 4 câu hỏi sau.

Lưu ý: Hãy trả lời điều đầu tiên xuất hiện trong đầu bạn mà không cần phải đắn đo nghĩ suy nhiều nhé!

Câu 1: Bạn đang lặn xuống đáy biển và chiêm ngưỡng các sinh vật sống ở đó, bỗng đột nhiên bạn nhìn thấy một nàng tiên cá. Theo suy nghĩ của bạn, đuôi của nàng tiên cá ấy có màu gì?

Câu 2: Không chỉ có nàng tiên cá, bạn còn trông thấy có một con cá đang bơi theo cô ấy. Theo bạn, nó là loại cá gì? (hung hăng – nguy hiểm hay vô hại)

Câu 3: Bạn tiếp tục lặn xuống sâu hơn nữa và bạn nhìn thấy tại đáy biển có một cái vỏ sò. Theo bạn, vỏ sò ấy có hình dạng thế nào (phẳng – mịn màng, cong hay có hình nón)

Câu 4: Khi trở lên bờ, bạn sẽ nhìn thấy bao nhiêu người?

4 câu hỏi “vạch trần” những sự thật về tính cách của bạn, thử kiểm chứng xem nhé! - Ảnh 1.

Luận giải

Câu 1: Màu đuôi của nàng tiên cá mà bạn nhìn thấy (tưởng tượng) cho biết mức độ hòa đồng của bạn

Nếu bạn chọn những màu lạnh, trung hòa như xanh lá cây hay xanh dương thì đó cho thấy bạn thường hay rụt rè, e ngại, nhút nhát.

Nếu bạn chọn những màu sáng như hồng hay vàng thì đó cho thấy bạn có thể dễ dàng làm quen, kết thân, hòa đồng với những người mới biết.

Câu 2: Con cá bơi cùng nàng tiên cá mà bạn chọn cho biết các bạn giải quyết tranh cãi

Nếu bạn chọn loài cá vô hại thì đó cho thấy bạn là tuýp người sẽ sẵn sàng bảo vệ cho thấy những điều mình tin tưởng và bày tỏ ý kiến cá nhân.

Nếu bạn chọn loài cá hung hăng – nguy hiểm thì đó cho thấy bạn là tuýp người "dĩ hòa vi quý", muốn tránh xung đột và cãi vã.

Câu 3: Cái vỏ sò sẽ cho biết mức độ cởi mở của bạn đối với những người xung quanh

Nếu bạn chọn một chiếc vỏ sò phẳng mịn thì đó cho thấy bạn thường hay dễ dàng mở lòng với mọi người.

Nếu bạn chọn một chiếc vỏ sò có hình dạng (cong, hình nón) thì đó cho thấy bạn là một người sống khép kín, không muốn chia sẻ thông tin, chi tiết về cuộc sống cá nhân với người khác.

Câu 4: Những người mà bạn nhìn thấy trên bãi biển cho biết bạn có bao nhiêu người bạn

Nếu bạn nhìn có rất đông người trên bãi biển thì đó cho thấy bạn là một người có rất nhiều bạn bè.

Nếu bạn chỉ có vài người trên bãi biển thì đó cho thấy bạn có ít bạn bè nhưng vài người trong số đó rất thân với bạn

Nếu trên bãi biển không có ai ngoài bạn thì đó cho thấy bạn là một người không thường thực sự tin tưởng người khác và có thể bạn không muốn tìm kiếm bạn bè.

Nguồn: Brightside

2 năm mua liền 2 chung cư tiền tỷ của cô nhân viên văn phòng tuổi 28 ở Hà Nội luôn có "cục nợ" treo trên đầu

Đó chính là cuộc sống thực tế của Phạm Thị Hồng Nhung, 28 tuổi ở Cầu Giấy, Hà Nội. Hiện Hồng Nhung đang là phó phòng marketing của 1 công ty dược phẩm tại Hà Nội với mức lương tháng 20 triệu/tháng. Ngoài ra, mỗi năm Nhung còn được thưởng quý, thưởng năm.

Theo Nhung chia sẻ, nhà Nhung quê ở Nam Định. Thế nhưng ngay từ khi còn là sinh viên trường Dược, bố mẹ đã mua cho chị em cô 1 căn nhà 2 tầng ở sâu trong ngõ nhỏ để tiện cho việc ăn học của chị em Nhung trên thành phố. Ngày sinh viên, dù cũng đi làm thêm và kiếm được tiền nhưng chưa bao giờ Nhung có ý định mua nhà mua đất tích lũy .

'Ngó' cách 2 năm mua liền 2 chung cư tiền tỷ của cô nhân viên văn phòng tuổi 28 luôn có "cục nợ" treo trên đầu - Ảnh 1.

Chưa có gia đình nhưng Nhung đã sở hữu 2 căn chung cư nhỏ trong 2 năm liền.

" Song từ khi đi làm, vào các hội nhóm của các chị em, mình thấy mọi người tích cóp và tằn tiện rất siêu. Vì thế mình cũng ngâm cứu dần. Để rồi từ năm ngoái, mình quyết định mua căn chung cư đầu tiên của mình. Đây là căn nhà mình sở hữu do chính tay mình làm ra" , Nhung tự hào nói.

Cụ thể, cô nhân viên văn phòng xinh đẹp này kể rằng, đầu năm 2019, Nhung đã quyết định mua trả góp căn chung cư 1,2 tỷ ở đường Lê Văn Lương. Khi ấy trong tay của Nhung chỉ có 250 triệu.

" Mình vay mượn thêm của bố mẹ được 200 triệu và trả lãi suất cho họ như lãi suất ngân hàng. Công ty dược của mình cũng tạo điều kiện cho mình vay 200 triệu với lãi suất 7%. Số tiền còn lại 550 triệu mình vay ngân hàng" , Nhung kể.

'Ngó' cách 2 năm mua liền 2 chung cư tiền tỷ của cô nhân viên văn phòng tuổi 28 luôn có "cục nợ" treo trên đầu - Ảnh 2.

Căn nào mua bán xong, Nhung cũng để đó để cho thuê.

Thế nhưng sau khi đặt cọc tiền nhà để công chứng sang tên xong thì bên chủ đầu tư không chịu ký giấy, vì thế ngân hàng báo không cho vay được. Do đó, Nhung đã phải rút vốn góp ở 1 công ty từ năm 2018 để trả tiền mua chung cư. Hiện tại, 1 năm nay, Nhung đã sở hữu căn chung cư này và đang cho 1 hộ gia đình trẻ thuê với giá 6,5 triệu/tháng.

" Suốt 1 năm đi làm è cổ trả nợ gốc lẫn lãi cho người nhà và công ty thì cuối năm vừa rồi mình đã trả được nợ 400 triệu kia. Cũng may năm vừa rồi công ty mình ăn nên làm ra nên cuối năm được thưởng 1 khoản khá. Với lại trong năm mình cũng làm thêm 1 vài dự án nữa nên cũng được 1 khoản. Gộp hết vào trả nợ mới vừa đủ cho căn chung cư mua từ đầu năm ", Nhung phân trần.

'Ngó' cách 2 năm mua liền 2 chung cư tiền tỷ của cô nhân viên văn phòng tuổi 28 luôn có "cục nợ" treo trên đầu - Ảnh 3.

Cô gái trẻ này cho rằng, muốn giàu phải liều, bỏ kiểu ăn chắc mặc bền.

Rũ sạch hết nợ từ cuối năm 2019, sau Tết 2020 đi làm lại được vài ngày, Nhung lại quyết định mua 1 căn chung cư khác 62m2 ở Linh Đàm, Hà Nội. Căn chung cư này gồm 2 phòng ngủ có giá 1,4 tỷ đồng.

" Lần này bố mẹ cho mình mượn 300 triệu mà không lấy lãi hàng tháng như trước. Em trai cho mình vay 100 triệu. Còn lại tất cả số tiền 1 tỷ mình thế chấp căn nhà chung cư trước để vay ngân hàng. Hiện hàng tháng mình lại mắc nợ ngân hàng số tiền hơn 10 triệu đồng. Mình vay của ngân hàng thời gian 8 năm với lãi suất ưu đãi 7.79%/năm. Với căn thứ 2 này, mình cũng sẽ vẫn tiếp tục cho thuê lại để lấy tiền thuê nhà trả lãi ngân hàng ".

Vừa mới thoát kiếp nợ nần vì mua chung cư, giờ đây Nhung lại tiếp tục ngập ngụa trong nợ nần. Nhưng theo Nhung, phải có gan mới làm giàu được, phải có cục nợ treo đỉnh đầu mới có động lực trả. Nếu cứ chờ đủ tiền mua thì cá nhân cô gái này nghĩ sẽ không bao giờ đủ được.

" Thật sự, khi đã mua được căn chung cư đầu tiên là lúc mình đã vượt qua chính mình ngày trước. Cá nhân mình thấy bản thân liều hơn, không kiểu ăn chắc mặc bền như trước. Dù chẳng bằng ai khi sở hữu 2 chung cư giá rẻ nhưng đã qua một lần giao dịch tiền lớn nên giờ nhắc đến tiền, mình cũng không còn hoang mang hay hết hồn nữa. Tuy trả góp trong 8 năm nhưng mình sẽ quyết chắt bóp chi tiêu, cày cật lực đêm ngày để rũ sạch nợ trong 2 năm tới" , Nhung khẳng định.