thầy thuốc Nguyễn Trung Cấp là Trưởng khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, một trong những cơ sở chính điều trị bệnh nhân Covid-19.
"Chuẩn bị đối phó dịch bệnh corona, tôi bảo vợ chuẩn bị xống áo mang đến viện, ăn ngủ luôn tại đó, đến nay hơn hai tuần rồi", bác sĩ Cấp kể. Anh cười xòa khi nói về phản ứng của vợ con khi anh tự cách ly tham dự chống dịch: "Vợ chắc nghĩ mình vô trò trống quá nên chẳng thèm nói gì".
Những buổi tối ngủ đi-văng vừa lạnh vừa đau mỏi lưng, mắt anh thâm quầng. "Ở viện không thoải mái như ở nhà, nhưng tôi phải quen với nhịp sinh hoạt từ khi có dịch bệnh", anh nói.
Là trưởng khoa cấp cứu tại bệnh viện tuyến đầu, nơi thu nhận cách ly và điều trị cho các bệnh nhân dương tính nCoV, sức ép đặt nặng lên đôi vai y thầy thuốc. Anh thú thiệt: "Tôi lo âu chứ, nhưng vẫn luôn phải mang đến cho các viên chức cũng như bệnh nhân sự an tâm, truyền niềm tin, nghị lực cho họ".
|
|
bác sĩ Nguyễn Trung Cấp, Trưởng Khoa cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Ảnh: Lê Hoàng. |
Chuẩn bị ứng phó
Khi Trung Quốc thông báo về dịch bệnh mới Vũ Hán vào giữa tháng 12, thầy thuốc Cấp và các đồng nghiệp ngay tức thì họp, lên phương án chống dịch. Bệnh viện chuẩn bị nơi ăn, chỗ ở, dịch vụ vệ sinh, thậm chí những điều rất nhỏ như bàn chải đánh răng, khăn giấy... Với kinh nghiệm chiến đấu hàng loạt dịch bệnh từ SARS đến H1N1, H5N1, giờ đối mặt với chủng mới của corona, thầy thuốc Cấp và đồng nghiệp vững tin.
Anh chũm thu xếp để ít người nhất vào tuyến trong cùng, tránh cho các y bác sĩ đang có bệnh nền hoặc kinh niên. Đội chủ công trực tiếp coi ngó bệnh nhân gồm 20 người, cùng trưởng và phó khoa túc trực đêm ngày, ăn ngủ luôn tại viện.
Nhờ sự chuẩn bị đó mà khi bệnh viện hấp thụ những bệnh nhân trước tiên có tiền sử dịch tễ phải cách ly, cho đến những bệnh nhân dương tính nCoV, "mọi thứ không có gì rối loạn", anh nói.
Cùng lúc chuẩn bị về điều kiện cách ly, thầy thuốc Cấp đi tìm tài liệu nghiên cứu mầm bệnh. Anh lùng thông báo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng như học hỏi từ đồng nghiệp của mình. Trên cơ sở những thông tin đó, anh lên phác đồ điều trị chỉ dẫn trợ thì, trình lên Bộ Y tế. Hội đồng khoa học gồm những chuyên gia đầu ngành coi xét, chỉnh sửa phác đồ đó để ban hành, điều trị. Sau khi Bộ Y tế ban hành, bác sĩ Cấp bắt đầu tổ chức tập huấn rộng rãi cho cán bộ công viên chức thực hành.
Phác đồ điều trị
Gần ba tuần, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới trung ương tiếp nhận tổng cộng 5 bệnh nhân dương tính với virus corona, được cách ly, điều trị. bác sĩ Cấp cảm thấy rất may mắn khi các bệnh nhân đều là những người khỏe, không có bệnh nền nên diễn biến lâm sàng không quá trầm trọng.
Phác đồ điều trị của Việt Nam xuất phát từ nghiên cứu của Trung Quốc cũng như những kinh nghiệm của thầy thuốc đúc kết qua nhiều năm và được cập nhật bộc trực. Điều trị cho vài chục bệnh nhân, đến vài trăm, vài nghìn bệnh nhân, phác đồ luôn có những điểm mới.
Bệnh nhân dương tính nCoV ở Việt Nam chủ yếu được điều trị bằng thuốc, điều trị theo triệu chứng. Bệnh nhân Nguyễn Thị Yên, 55 tuổi, xuất viện ngày 18/2 có bệnh nền bị viêm phổi, nhưng không suy hô hấp nên không cần phải thở máy, quá trình điều trị vẫn theo phác đồ này.
"Điều đáng ngại hơn là ý thức của bệnh nhân", thầy thuốc Cấp giãi tỏ. "Hơn hai tuần ăn ngủ tại bệnh viện, tôi thích nghi được bởi tôi có thể đi lại, giao thiệp với đồng nghiệp, tôi vẫn có công việc khác để làm. Còn bệnh nhân, họ phải ngồi một mình một phòng, không có công việc gì cả. Nếu như 2-3 người một phòng cách ly thì mỗi người một góc, không được gần gụi, không được nói chuyện, họ chắc chắn rất bức bối".
Trong khu cách ly, anh và các điều dưỡng thẳng quan hoài người bệnh bằng việc nói chuyện duyệt điện thoại. Các bệnh nhân nhiễm nCoV phải hạn chế xúc tiếp mọi người. Tại mỗi phòng cách ly đều được lắp camera để viên chức y tế tiện theo dõi và hỏi han tình hình. Điều quan yếu là không được phép kỳ thị, xa lánh họ, bác sĩ cho biết.
Về mặt nguyên tắc, khi bệnh nhân hết virus tức thị thân thể không có nguy cơ phát tán mầm bệnh nữa, vì vậy sẽ không còn lây truyền ra cộng đồng. Tuy nhiên, Covid-19 là một bệnh mới nên cần luôn phải thận trọng, bác sĩ nói. Bệnh nhân xét nghiệm âm tính rồi vẫn phải tiếp chuyện theo dõi.
Kinh nghiệm từ dịch SARS
"Những kinh nghiệm từ thời dịch SARS để lại vẫn có giá trị", anh nói. Năm 2003, bệnh nhân mắc bệnh được cách ly trong phòng tiện nghi, điều hòa đầy đủ. Ít lâu sau, nhiều nhân viên y tế cũng nhiễm bệnh. Sau đó, bệnh nhân được chuyển sang Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương thì không có ai bị nhiễm chéo, một phần nhờ mở cửa thông thoáng.
"Chúng tôi mới nhận ra trong phòng kín, có điều hòa làm virus lây lan nhanh hơn. Đó là một bài học quý đến bây chừ".
Ngoài việc chăm nom điều trị bệnh nhân, bệnh viện phải đảm bảo an toàn tối đa cho cán bộ nhân viên y tế. thầy thuốc san sớt, đối phó dịch do virus corona có nguyên tố thuận lợi hơn dịch SARS. Nếu dịch SARS rất lâu sau khi nảy, người ta mới hiểu được căn do bệnh. Còn với nCoV, trước khi về Việt Nam, các thầy thuốc hiểu khá rõ duyệt y những kinh nghiệm của đồng nghiệp bên Trung Quốc, mà thỉnh thoảng những kinh nghiệm phải đánh đổi bằng cả mạng sống mới có được. Nhờ vậy, Việt Nam chủ động hơn trong việc gian dịch
"Sự san sẻ thông tin bây giờ cũng tốt hơn", anh nói. Nếu SARS phải mất một tháng các bác sĩ mới biết là gì, thì nCoV sau khi ban bố 3-4 ngày, các nhà nghiên cứu đã giải xong trình tự gene và công bố bản đồ gene của virus.
Tôi không coi nghề của mình là hiểm nguy
Chứng kiến giây phút hạnh phúc khi tuần tự cả 5 bệnh nhân dương tính virus corona điều trị tại bệnh viện mình được xuất viện, bác sĩ Cấp không giấu nổi niềm "rộn rực trong lòng".
Anh tâm niệm rằng để đương đầu với mối nguy hiểm, tốt nhất là học để hiểu rõ nguy cơ. "Để ứng phó với nỗi lo dịch bệnh, không gì hơn là hiểu biết về nó", anh nói.
Ngày ngày đối mặt với những mối nguy hiểm dễ lây lan, có thể chết người, nhưng thầy thuốc Cấp trình bày thái độ điềm nhiên. "Cuộc sống vẫn còn nhiều nghề hiểm nguy hơn nghề của tôi nhiều", anh tâm tư sau khi tiễn hai bệnh nhân ra viện hôm 18/2. "Ai cũng muốn chọn nghề nào vừa giàu vừa nhàn ư, điều đó là không thể".
Thúy Quỳnh
